ที่สุดของความทุกข์

w987789456456555

แม้คนที่ปฏิบัติกิจถึงขั้นพระอรหันต์ พระผู้มีพระภาคก็ตรัสว่า “ถึงที่สุดแห่งทุกข์”…..ยังไม่เรียกความสุขอยู่นั่นเอง เรียกว่า….ปฏิบัติจนจิตหลุดพ้นจากความทุกข์…..ท่านตรัสว่า “ถึงที่สุดของความทุกข์….พอถึงตรงนั้นแล้ว ทุกข์มันก็’ดับ’ไปเลย ที่สุดอยู่ตรงนั้น ไม่เรียกว่าเป็น’ความสุข’ เพราะความสุขนั้นมันเป็นของ ปรุงแต่ง ไม่มั่นคงอะไร

แต่บางครั้งต้องการให้ชาวบ้านเข้าใจ จึงใช้ภาษาว่า’สุข’บ้าง เช่นตรัสว่า….’พระนิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง’ ก็เพื่อให้ชาวบ้านที่ติด ในความสุขเข้าใจในคำว่าสุขนี้ จะได้รู้ว่านิพพานนั่นมันเป็นสุขอย่างยิ่ง

ไม่ใช่สุขอย่างธรรมดาๆที่เรามีเราเป็นอยู่สุข เพราะการได้เงิน ได้ข้าวของ ได้ลาภ ได้ยศ…อย่างนี้ชาวบ้านรู้ว่าเป็นความสุข แต่นั่น มันไม่ใช่สุขชั้นยอด พระองค์ต้องการให้คนเข้าใจว่า…..

พระนิพพาน นั้นเป็นสุขชั้นยอด คือความดับทุกข์ได้…พูดอย่างนั้นก็เพื่อให้เข้าใจความหมาย อันเป็นความสุขอีกแบบหนึ่ง แต่ที่แท้ก็คือ….ถึงที่สุดของการดับทุกข์ นั่นเอง “ทุกข์นี้เป็นสิ่งธรรมดาที่มีอยู่แก่คนทุกคน” แต่ว่าทุกข์มันก็มี’เหตุ’ ไม่มีเหตุก็เกิดขึ้นไม่ได้ พระองค์จึงได้สอนเรื้องเหตุของความทุกข์

ให้เราเข้าใจต่อไป แล้วก็สอนว่า…’ทุกข์นี้ เป็นเรื่องดับได้’…แล้วสอนต่อไปอีกว่า ‘จะดับทุกข์ได้โดยวิธีใด’….เท่ากับสอนให้เรารู้ว่า เรามีโรค… แล้วก็สอนให้รู้ว่า โรคมันเกิดจากอะไร…แล้วก็สอนให้รู้ว่าโรคนี้มันรักษาได้…รักษาได้โดยวิธีใด… บอกไว้แจ่มแจ้งชัดเจน…ตั้งแต่เบื้องต้น..ท่ามกลาง. .ที่สุด เป็นคำสอนที่สมบูรณ์ เพื่อความดับทุกข์ดับร้อนของชาวโลกโดยแท้……. “ถ้าเรานำหลักเหล่านี้มาใช้ ในชีวิตประจำวัน เราก็จะพ้นไปได้…จากความทุกข์ความเดือดร้อนได้”

ที่สุดของความทุกข์ – หลวงพ่อปัญญานันทภิกขุ
ธรรมเทศนาของหลวงพ่อ – 12 ก.ค. 2536